Een goed broodmes kan tientallen jaren meegaan. Maar dan moet je het wel goed behandelen. De meeste schade aan broodmessen ontstaat niet door gebruik maar door verkeerd schoonmaken en opbergen. Dit zijn de do’s en don’ts.
De vaatwasser: waarom je hem beter kunt vermijden
Veel broodmessen zijn officieel vaatwasserbestendig. Maar er is een verschil tussen “kan in de vaatwasser” en “gaat langer mee als je het niet doet”.
De vaatwasser is om drie redenen nadelig voor een broodmes:
Hitte. Hoge temperaturen in de vaatwasser kunnen houten handvatten doen krimpen, barsten of loslaten van het lemmet. Zelfs synthetische handvatten kunnen vervormen als ze jarenlang bij hoge temperaturen worden gewassen.
Chemicaliën. Agressief vaatwasmiddel tast het staal aan. Niet meteen, maar geleidelijk. Microscopische oxidatie begint aan de snijrand, wat de scherpte sneller aantast dan normaal gebruik zou doen.
Stoten. In de vaatwasser stoten messen tegen andere bestek en vaatwerk. Die stoten kunnen de kwetsbare punten van de kartels beschadigen. Eén trip in de vaatwasser met de juiste bestek-positie kan onopgemerkt schade aanrichten die je later terug ziet als een onregelmatig snijvlak.
Advies: was het broodmes altijd met de hand. Dat kost vijftien seconden extra en verlengt de levensduur van het mes aanzienlijk.
Correct met de hand wassen
Gebruik warm water met een beetje afwasmiddel en een zachte spons of doek. Veeg het lemmet af door met de spons van het bot (handvat) naar de punt te bewegen, niet over de kartels heen en weer. Zo voorkom je dat de kartels onnodig slijten door de spons.
Spoel goed na met schoon water en droog het mes direct af met een droge doek. Laat het nooit vochtig in een la liggen: dat is de snelste weg naar oxidatievlekken, ook bij roestvrij staal.
Waarom direct afdrogen belangrijk is
Roestvrij staal is roestresistenter dan gewoon staal, maar niet roestvrij. Bij langdurig contact met vocht, met name in de holtes van de kartels, kan er oxidatie optreden. Dat begint als kleine bruine vlekjes en kan bij verwaarlozing uitgroeien tot echt roest dat het snijvlak aantast.
Droog het mes altijd direct na het wassen. Als er al kleine oxidatievlekken zijn ontstaan: wrijf ze weg met een zachte doek en een druppel koolzaadolie of minerale olie.
Bewaren: gebruik een messenblok, magnetische strip of hoes
De manier waarop je je broodmes bewaart, heeft invloed op hoe lang de kartels scherp blijven.
Messenlade zonder bescherming. Dit is de slechtste optie. Het lemmet stoot in de lade tegen andere bestekken en het kartelpatroon wordt beschadigd door de harde metaalkontakten. Gebruik je de la toch? Zorg dan voor een messenblokje binnen de la of een beschermhoes om het lemmet.
Messenblok. Een klassiek messenblok is goed, mits het de juiste gleuf heeft voor de lengte van jouw broodmes. Sommige blokken zijn te kort voor langere broodmessen. Schuif het mes altijd met de rugkant (niet de snijkant) langs de gleufwand om de kartels te beschermen.
Magnetische messenstrip. Een magnetische strip aan de muur is ideaal: het mes hangt vrij, heeft geen contact met andere messen en is altijd direct beschikbaar. Hang het mes met de rugkant (niet de snijkant) naar de strip.
Messenfoedraals of -hoezen. Voor opbergen of meenemen zijn leren of kunststof meskleden uitstekend.
Het handvat onderhouden
Kunststof handvatten zijn onderhoudsvrij: wassen, drogen en klaar.
Houten handvatten verdienen iets meer aandacht. Hout dat regelmatig nat wordt en dan weer droogt, trekt en barst op de lange termijn. Was het mes snel af en droog het direct. Wrijf een houten handvat twee tot vier keer per jaar in met een kleine hoeveelheid olie zoals lijnzaadolie of speciaal houtonderhoudsolie. Laat vijf minuten intrekken en wrijf het overtollige weg.
Composiethandvatten van Micarta of geperst hout zijn minder gevoelig voor vocht dan volledig hout maar profiteren ook van af en toe invetten.
Wanneer roest verwijderen?
Kleine oppervlakkige roestplekken zijn te verwijderen. Maak een pasta van bakpoeder en water en wrijf de plek zacht in cirkelbewegingen. Witte azijn op een doekje werkt ook. Voor hardnekkigere plekken is een zachte staalwol (0000-korrel) de sterkste thuisoptie.
Roest die dieper in het staal is gegaan en de kartels heeft aangetast, is niet meer thuis te herstellen. Op dat punt is een nieuw mes of een professionele behandeling de oplossing.
Meer weten over welke broodmessen de beste staalsamenstelling en duurzaamste afwerking hebben? Bekijk het overzicht van de beste broodmessen.